Rusiya və Osmanlı imperiyaları arasında Ədirnə sülh müqaviləsi

2 sentyabr 1829-cu il

Allahın rəhməti ilə biz Birinci Nikolay, Ümumrusiya imperatoru və avtokratı, Moskva, Kiyev, Vladimir, Novqorod, Kazan çarı, Həştərxan çarı, Polşa çarı, Sibir çarı, Rusiya çarı, Çersonez-Tavria çarı, Pskov çarı və Smolensk, Litva, Volınsk, Podolsk və Finlandiyanın Böyük Hersoqu, Estland knyazı, Livoniya, Estland, Liflandiya, Kurland, Semiqalsk, Samogit, Belastok, Karel, Tver, Yuqorsk, Perm, Vyatka, Bolqar və başqalarının knyazı; Nova Gorodun suvereni və Böyük Hersoqu, Nizov torpaqları, Çerniqov, Ryazan, Polotsk, Rostov, Yaroslavl, Belozersk, Udora, Obdor, Kondia, Vitebsk, Mstislaviya və bütün şimal ölkələri, İberiya, Kartaliya, Gürcüstan, Kabardin torpaqlarının, Ərmən, Çərkəz bölgələrinin və dağ knyazlarının və digər irsi kökmdarların monarxı; Norveçin varisi, Şlezviq-Holşteyn hersoqu, Stormarns, Ditmarsen və Oldenburqun hersoqu və s. …

Bununla bəyan edirik ki, 1829-cu il sentyabrın 2-də İmperator Əlahəzrətimizlə Osmanlı İmperatoru Əlahəzrətləri, bütün böyük və hörmətli sultanların ən şanlısı, Məkkə və Mədinənin şahı və müqəddəs Qüdsün himayədarı, Avropa və Asiya ölkələrində, Ağ və Qara dənizdə məskunlaşan ən böyük əyalətlərin şahı və imperatoru, ən müdrik, ən güclü və böyük imperator, Sultanların oğlu Sultan və Padşahların oğlu padşah Sultan Əbdülhəmid xanın oğlu, Sultan Mahmud Xan arasında; hər iki tərəfdən, yəni bizim tərəfimizdən verilən səlahiyyətə görə, ən müdrik və ən kamil qraf İvan İvanoviç Dibiç-Zabalkanski, bizim feldmarşalımız və general-adyutantımız, 2-ci Ordumuzun komandiri, piyada alayının rəisi, Dövlət Şurasının üzvü və bütün ordenlərimizin kavaleri, eləcə də Avstriya İmperiyasının: “Mariya Tereza”, “Böyük Leopold Xaçı” ordenlərinin və Prussiya Krallığının: “Qara Qartal”, 1-ci dərəcəli “Qırmızı Qartal” və “Hərbi ləyaqətə görə” ordenlərinin; brilyantlarla bəzədilmiş “Cəsarətə görə” yazısı olan qızıl qılınc və 1812-ci il kampaniyasına, 1814-cü ildə Parisin tutulmasına və 1826, 1827 və 1828-ci illər İran ilə müharibədə iştirakına görə medalların sahibi; Osmanlı imperatoru əlahəzrəti tərəfdən Babıalinin həqiqi böyük müvəkkili möhtərəm və ləyaqətli Mehmet Sadıq Əfəndi və Anadolunun Qazəsgəri Əbdül-Qədir bəy, iki imperiya arasında on altı maddədən ibarət əbədi sülh müqaviləsini razılaşdırmış və bağlamışdırlar. Sənəddə deyilir:

Uca Allahın adı ilə

İmperator Əlahəzrətləri ən mübarək, suveren, böyük imperator və ümumrusiyanın avtokratı və əlahəzrət Osmanlının ən mübarək və suveren böyük imperatoru, müharibə bəlasına son qoymaq və sülhü bərpa etmək naminə ortaq maraqla çıxış edərək, möhkəm və sarsılmaz bir təməl üzərində öz səlahiyyətləri arasında dostluq və xoşluqla, yekdilliklə qərara aldılar ki, bu xilaskar işi ortaq nümayəndələrin nəzarətinə və idarəçiliyinə etibar etsinlər, bunlar: Ümumrusiya İmperatoru adından – ən müdrik və kamil qraf İvan İvanoviç Dibiç-Zabalkanskinin, Əlahəzrətin general-adyutantı, ordu generalı, 2-ci Ordunun komandiri, piyada alayının rəisi, Dövlət Şurasının üzvü və Rusiyanın bütün ordenlərinin cəngavəri, eləcə də Avstriya imperiyasının: “Mariya Tereza”, “Böyük Leopold Xaçı” ordenlərinin və Prussiya Krallığının: “Qara Qartal”, 1-ci dərəcəli “Qırmızı Qartal” və “Hərbi ləyaqətə görə” ordenlərinin; brilyantlarla bəzədilmiş “Cəsarətə görə” yazısı olan qızıl qılınc və 1812-ci il kampaniyasına, 1814-cü ildə Parisin tutulmasına və 1826, 1827 və 1828-ci illər İran ilə müharibədə iştirakına görə medalların sahibi; qraf Aleksey Orlov, general-adyutant, general-leytenant, 1-ci zirehli süvari diviziyasının komandiri, brilyantlarla bəzədilmiş 1-ci dərəcəli “Müqəddəs Anna”, 2-ci dərəcəli “Həvarilərə bərabər knyaz Vladimir”, 4-cü dərəcəli “Müqəddəs Böyük Şəhid və Qalib Georgi” Rusiya ordenlərinin kavaleri və brilyantlarla bəzədilmiş “Cəsarətə görə” qızıl qılıncın sahibi; Avstriya İmperiyasının 3-cü dərəcəli “Leopold”; Prussiya Krallığının: 1-ci dərəcəli “Qırmızı Qartal”, “Ləyaqətə görə” və “Dəmir Xaç”; Bavariya krallığının 3-cü dərəcəli “Maksimilian” ordenlərinin, 1812-ci il kampaniyasına görə gümüş və bürünc medalların və 1814-cü ildə Parisin tutulmasına görə gümüş medalın sahibi; və Qraf Teodor Palen, şəxsi müşavir və “Müqəddəs Böyük Aleksandr Nevski”, 1-ci dərəcəli “Müqəddəs Anna” və “Yerusəlimli Müqəddəs Yəhya” Rusiya ordenlərinin kavaleri; Əlahəzrət Osmanlı İmperatoru adından – Babıalinin həqiqi böyük dəftərdarı, möhtərəm və ləyaqətli Mehmet Sadiq Əfəndi və Anadolunun Qazəsgəri Əbdül-Qədir bəy.

Bu səlahiyyətli nümayəndələr Ədirnə şəhərində toplaşaraq öz səlahiyyətləri daxilində aşağıdakı maddələri qəbul etdilər.

 Birinci maddə

İki imperiya arasında indiyədək mövcud olmuş istənilən düşmənçilik və fikir ayrılığı quruda və dənizdə dayandırılsın; Əlahəzrət imperator və Ümumrusiyanın Padşahı və Əlahəzrət Osmanlı imperatoru və Padşah, onların varisləri və davamçıları arasında, həmçinin imperiyaları arasında sülh, dostluq və əmin-amanlıq təmin edilsin. Razılığa gələn Ali Dövlətlər hər iki ölkənin subyektləri arasında düşmənçilik oyada biləcək məqamlar barədə bir-birini xəbərdar etməkdə xüsusilə ehtiyatlı olacaqlar. Onlar bu sülh müqaviləsinin bütün şərtlərini tam şəkildə yerinə yetirəcək və onun birbaşa və ya dolayısı ilə heç bir şəkildə pozulmadığına bərabər şəkildə nəzarət edəcəklər.

İkinci maddə

Əlahəzrət Ümumrusiyanın İmperatoru Əlahəzrət Osmanlı İmperatoruna zəmanət vermək istəyir ki, səmimi münasibətinin göstəricisi olaraq Moldova Knyazlığını bu sülh müqaviləsi ilə dayandırılmış müharibədən əvvəlki sərhədlər daxilində Babıaliyə qaytarır. İmperator Əlahəzrətləri həmçinin Valaxiya Knyazlığını və Krapovski Banatını, Bolqarıstanı və Dobruca torpağını, Silistra, Girsovo, Maçin, İsakçu, Tulçu, Babadağ, Bazarcıq, Varna, Pravodı ilə birlikdə Dunaydan dənizə qədər torpaqlarda yerləşən şəhərləri, qəsəbələri və kəndləri, Balkan silsiləsinin Əminə-Burnudan Qazana qədər bütün məkanı və Balkanlardan dənizə qədər olan bütün torpaqları, həmçinin Selimno, Yamboli, Aydos, Karnabat, Misimvriya, Anxiali, Burqas, Sisopol, Kirklissi, Ədirnə şəhəri, Lüle-Burqas, nəhayət, rus qoşunları tərəfindən Rumelidə işğal edilmiş bütün şəhərləri, qəsəbələri və kəndləri istisnasız olaraq geri qaytarır.

Üçüncü maddə

İki imperiya arasında sərhəd hələ də Prut çayının Moldovaya daxil olan hissəsindən Dunayla birləşən hissəsinə qədər olacaq. Bu nöqtədən sərhəd xətti Müqəddəs Georgi körfəzinin dənizə qovuşmasına qədər Dunay boyunca getməlidir ki, bu çayın müxtəlif qollarından əmələ gələn bütün adalar Rusiyaya məxsus olsun; onun sağ sahili, əvvəlki kimi, Osmanlı Babıalinin ixtiyarında qalacaq. Bu arada, qərara alınıb ki, çayın sağ sahili, Georgiyevski qolunun Sulinskidən ayrıldığı yerdən iki saatlıq məsafədə yerləşən ərazidə yaşayış və heç bir müəssisə olmayacaq; habelə Rusiya hakimiyyətinin ixtiyarına keçən adalarda karantin olanlar istisna olmaqla, heç bir müəssisə və istehkama icazə verilməyəcək. Hər iki dövlətin ticarət gəmilərinə Dunay boyunca pulsuz naviqasiya hüququ verilir, Osmanlı bayrağı altında üzən gəmilərin Kiliya və Sulinski limanlarına girişi qadağan olunmur və Müqəddəs Georgi limanı hər iki imperiyanın bayraqları altında üzən hərbi və ticarət gəmiləri üçün açıq olaraq qalır. Bununla belə, rus hərbi gəmiləri Dunay çayının Prutla qovuşduğu yerdən yuxarı qalxmamalıdır.

Dördüncü maddə

Gürcüstan, İmereti, Minqreliya, Quriya və bir sıra Zaqafqaziya bölgələri əbədi olaraq Rusiya imperiyasına bağlıdır; 1828-ci il fevralın 10-da Türkmənçayda İranla bağlanmış müqaviləyə əsasən İrəvan və Naxçıvan xanlıqları da Rusiya hakimiyyətinə verilib. Buna görə də, Ali Dövlətlər gələcəkdə baş verə biləcək hər hansı anlaşılmazlığın qarşısını ala bilmək üçün qeyd olunan xətt boyu dəqiq sərhədin yaradılmasının zəruriliyini qəbul edirlər. Onlar indiyədək iki imperiya arasında dostluq və mehriban qonşuluq əlaqələrini tez-tez pozan qonşu tayfaların basqınlarına və qarətlərinə qarşı keçilməz sədd qoya biləcək vasitələri də nəzərdən keçirirlər. Bunun nəticəsi olaraq, Rusiya hakimiyyəti ilə Babıali arasında Asiyadakı mülklərin sərhəd xətti belə olacaq: Quriyanın Qara dənizdəki sərhədindən başlayaraq İmereti sərhədinə qədər, oradan da düz istiqamətdə Axaltsix və Qars paşalıqlarının sərhədinin Gürcüstanla birləşdiyi nöqtəyə qədər, Axaltsix şəhərləri və Axalkalaki qalası qeyd olunan xəttin şimalında – bu xəttdən iki saatdan çox olmayan məsafədə qalacaq.

Axaltsix paşalığının böyük bir hissəsi ilə yuxarıdakı sərhəd xəttindən Qars və Trabzon paşalıqları tərəfinə qədər cənuba və qərbə doğru uzanan bütün torpaqlar Babıalinin əbədi mülkiyyətində qalacaq; bu xəttin şimalında və şərqində Gürcüstan, İmereti və Quriya tərəfinə doğru uzanan torpaqlar, eləcə də Kuban çayının mənsəbindən Müqəddəs Nikolay iskələsinə qədər bütün Qara dəniz sahilləri Rusiya İmperiyasının əbədi mülkiyyətində qalacaq. Nəticədə Rusiya İmperiyası Axalsıx paşalığının qalan hissəsini, Qars şəhərini və paşalığını, Bəyazid şəhərini və paşalığını, Ərzurum şəhərini və paşalığını, eləcə də rus qoşunlarının işğal etdiyi və yuxarıda qeyd olunan xəttdən kənarda yerləşən bütün digər torpaqları Babıaliyə verir və qaytarır.

Beşinci maddə

Moldaviya və Valaxiya knyazlıqları Babıalinin ali hakimiyyətinin xüsusi kapitulyasiyalarına tabe olduqlarına görə və Rusiya onların rifahının təminatçısı rolunu öz üzərinə götürdüyünə görə indi həmin kapitulyasiyalarda, iki imperatorluq arasında imzalanmış müqavilələrdə və ya müxtəlif vaxtlarda nəşr olunmuş Xətti-Şəriflərlə verilmiş bütün hüquqlar, üstünlüklər və imtiyazlar onlara verilir. Ona görə də bu knyazlıqlara ibadət azadlığı, tam təhlükəsizlik, müstəqil milli idarəçilik və azad ticarət hüququ verilir. Əvvəlki müqavilələrə əlavə olaraq bu bölgələrin öz hüquqlarından mütləq istifadə etməsi üçün zəruri hesab edilən maddələr bu müqavilənin digər hissələrinə bərabər hüquqda hesab edilən ayrıca aktda təsbit edilmişdir.

Altıncı maddə

Akkerman Konvensiyasından sonra yaranmış vəziyyət Babıaliyə həmin Konvensiyanın V maddəsinə əlavə edilmiş Serbiya haqqında ayrıca aktın müddəalarını dərhal həyata keçirməyə imkan verməmişdi; buna görə də Babıali bu müddəaları heç bir gecikmə olmadan və bütün mümkün dəqiqliklə yerinə yetirməyi təntənəli şəkildə öhdəsinə götürür, yəni: dərhal bu ərazidən qoparılmış altı rayonu Serbiyaya qaytarır və bununla da sadiq və təvazökar serb xalqının sülh və rifahını əbədi olaraq təmin edir. Yuxarıda qeyd olunan müddəanın icrası ilə bağlı Xətti-Şərif tərəfindən təsdiq edilmiş fərman verilməli və bu sülh müqaviləsinin imzalandığı tarixdən bir ay müddətində Rusiya İmperator sarayına rəsmi məlumat verilməlidir.

Yeddinci maddə

Rus təbəələri bütün Osmanlı İmperiyasında – quruda və dənizdə Ali Dövlətlər arasında indiyə qədər bağlanmış müqavilələrlə onlara verilən tam və mütləq ticarət azadlığından istifadə edəcəklər. Bu ticarət azadlığı heç bir şəkildə və heç bir bəhanə ilə, nə də hər hansı qadağalar və ya məhdudiyyətlərlə, daxili idarəetmə və ya qanunvericilik baxımından tətbiq edilən hər hansı tədbirlərlə heç bir şəkildə pozulmayacaq və məhdudlaşdırılmayacaq. Rusiya təbəələri, onların gəmiləri və malları hər cür zorakılıq və tələblərdən qorunacaq; onlar müstəsna olaraq Rusiya müşavirinin və konsullarının məhkəmə və polis hakimiyyəti altında olacaq və rus gəmiləri nə açıq dənizlərdə, nə də Türkiyə İmperiyasının limanlarında, iskələlərində və ya marinalarında Osmanlı hakimiyyət orqanları tərəfindən heç bir daxili yoxlamaya məruz qalmayacaq; Rusiya təbəələrinə məxsus bütün növ mallar və ya ləvazimatlar tariflərlə müəyyən edilmiş gömrük rüsumu ödənildikdən sonra sərbəst şəkildə satıla, sahiblərinin və ya onların müvəkkillərinin mağazalarında sahildə saxlanıla və ya istənilən başqa gəmiyə yüklənə bilər. Rusiya subyektlərinin yerli hakimiyyət orqanlarını xəbərdar etmələri, hətta onlardan icazə istəmələri tələb olunmur. Üstəlik, qərara alınıb ki, bu üstünlüklər həm Rusiyadan ixrac edilən çörəyin ticarətinə, həm də onun pulsuz daşınmasına şamil edilsin, heç vaxt heç bir bəhanə ilə heç bir çətinlik və maneə törədilməsin.

Üstəlik, Babıali ticarətin, xüsusən də Qara dənizdə naviqasiyanın heç bir maneəyə məruz qalmadığına nəzarət etməyi öhdəsinə götürür; bu məqsədlə o, Bosfor kanalı və Çanaqqala boğazından keçidin tamamilə pulsuz olduğunu və Qara dənizdən Aralıq dənizinə və ya Aralıq dənizindən Qara dənizə gələn Rusiya tacir gəmiləri üçün açıq olduğunu qəbul edir və elan edir. Bu gəmilər, əgər tacir bayrağı altında üzürsə, ölçülərindən və yüklərinin miqdarından asılı olmayaraq, yuxarıdakı əmrə uyğun olaraq nə dayandırılacaq, nə də təqiblərə məruz qalacaqlar. Hər iki imperiya gəmilərin yola salınması zamanı hər hansı ləngimənin qarşısını almaq üçün ən əlverişli vasitələr haqqında öz aralarında razılığa gələcəklər.

Bosfor kanalı və Çanaqqala boğazından keçid bu əsasda və Rusiya bayrağı altında üzən gəmilər üçün müəyyən edilmiş eyni şərtlərlə azad və Babıaliyə dost olan bütün dövlətlərin ticarət gəmiləri üçün açıq elan edilir, istər bu gəmilər Qara dənizdəki Rusiya limanlarına üzsünlər, istərsə də oradan qayıtsınlar.

Nəhayət, Babıali Rusiya İmperator Sarayına Qara dənizdə mütləq ticarət və naviqasiya azadlığından istifadə etmək hüququnu təqdim edərək, təntənəli şəkildə bəyan edir ki, o, öz növbəsində heç vaxt ən kiçik bir maneə ilə buna qarşı çıxmayacaq. Babıali xüsusilə həm Rusiyaya, həm də Osmanlı İmperatorluğunun müharibə elan etmədiyi digər güclərə aid yük və ya ağır material daşıyan gəmilərə Bosfor kanalı və ya Çanaqqala boğazı vasitəsilə Qara dənizdən Aralıq dənizinə və ya Aralıq dənizindən Rusiyanın Qara dəniz limanlarına keçəcəkləri zaman heç vaxt dayandırmayacağını və ya onlara keçidi qadağan etməyəcəyini vəd edir. Və əgər (Allah eləməsin) bu maddədə göstərilən qaydalardan hər hansı biri pozularsa və Rusiya nazirinin bu barədə fikirləri tam və tez bir zamanda məmnunluqla qarşılanmazsa, o zaman əzəmətli Babıali Rusiya İmperiyasının belə bir pozuntunu düşmənçilik hərəkəti olaraq tanıyacağını və dərhal Osmanlı İmperiyasına münasibətdə qisas hüququna uyğun hərəkət edəcəyini qəbul edir.

Səkkizinci maddə

Akkerman Konvensiyasının VI maddəsində 1806-cı il müharibəsindən sonra müxtəlif dövrlərdə dəymiş itkilərin ödənilməsi məqsədilə qarşılıqlı tələblərin müəyyən edilməsi və təmin edilməsi ilə bağlı müddəalar indiyədək yerinə yetirilməmişdir və yuxarıda qeyd olunan konvensiya bağlandıqdan sonra rus tacirləri – Bosfor boğazı boyunca naviqasiya ilə bağlı görülən tədbirlər nəticəsində hələ də böyük miqdarda yeni itkilərə məruz qalmışdırlar. Buna görə indi tanınıb və müəyyən edilib ki, Osmanlı Babıali sözügedən zərər və itkiləri kompensasiya etmək üçün 18 ay ərzində və sonradan müəyyən edilmiş müddət ərzində Rusiya İmperiya sarayına bir milyon beş yüz min Hollandiya çervoneti ödəyəcək ki, bu məbləğin ödənilməsi hər iki tərəfin yuxarıda qeyd olunan hallarla bağlı bütün qarşılıqlı tələblərinə və təqiblərinə son qoysun.

Doqquzuncu maddə

Hazırkı müqavilə vasitəsilə sülh yolu ilə sona çatması nəzərdə tutulan müharibənin davam etdirilməsi Rusiya İmperiyasına əhəmiyyətli xərclər yaratdığına görə, Babıali Rusiyaya layiqli mükafat verilməsinin zəruriliyini dərk edir. Və buna görə də, Rusiya İmperiyasının IV maddədə qeyd olunduğu kimi mükafat hesabına qəbul etməyə razılaşdığı Asiyada kiçik bir torpaq sahəsinin güzəştinə əlavə olaraq, Babıali də qarşılıqlı razılaşma əsasında müəyyən ediləcək pul məbləğini ödəməyi öhdəsinə götürür.

Onuncu maddə

Babıali Rusiya, Böyük Britaniya və Fransa arasında 24 iyun/6 iyul 1827-ci ildə Londonda bağlanmış müqavilənin qətnaməsi ilə, eləcə də bu dövlətlərin qarşılıqlı razılığı ilə 10/22 mart 1829-cu ildə bağlanmış aktla razılaşdığını bəyan edir. Bu sülh müqaviləsinin ratifikasiyalarını mübadilə etdikdən dərhal sonra Babıali Rusiya İmperiyasının səlahiyyətli nümayəndələri, habelə ingilis və fransız sarayları ilə qeyd olunan tədbirlərin və fərmanların icrası ilə bağlı razılaşma üçün komissarlar təyin edəcək.

On birinci maddə

İki imperiya arasında hazırkı sülh müqaviləsinin imzalanmasından və hər iki suverenin ratifikasiya sənədlərinin mübadiləsindən sonra, Babıali dərhal oradakı müddəaların tez və dəqiq icrasına başlayacaqdır: Avropa və Asiyada hər iki imperiyanın sərhədlərinin müəyyən edilməsi ilə bağlı III və IV maddələr; Moldova və Valaxiya knyazlıqları, eləcə də Serbiya ilə bağlı V və VI maddələr. Rusiya İmperiyası bu sülh müqaviləsinin ekvivalent hissəsini təşkil edən ayrıca aktda tərtib edilmiş əsaslara uyğun olaraq bu müxtəlif müddəalərın icra edilməsini təsbit etdikdən sonra qoşunlarını Osmanlı İmperiyasının mülkiyyətindən çıxarmağa başlayacaq. İşğal edilmiş torpaqlar tam təmizlənməyincə, Rusiya İmperiyasının ixtiyarında olan mövcud idarə və nizam qüvvədə qalacaq və Osmanlı Babıali heç bir şəkildə müdaxilə etməyəcək.

On ikinci maddə

Bu sülh müqaviləsi imzalandıqdan dərhal sonra hər iki qoşunun komandirlərinə quruda və dənizdə hərbi əməliyyatları dayandırmaq əmri veriləcək. Bu müqavilənin imzalanmasından sonra baş verən həmin hərəkətlər baş verməmiş hesab ediləcək və orada olan qaydalarda heç bir dəyişikliyə səbəb olmayacaqdır. Eynilə, bu müddət ərzində razılığa gələn Ali Dövlətlərdən hər hansı birinin qoşunları tərəfindən fəth ediləcək istənilən ərazi zərrə qədər gecikmədən geri qaytarılacaqdır.

On üçüncü maddə

Razılığa gələn Ali Dövlətlər, öz aralarında səmimi dostluq ittifaqını təzələyərək, müvəffəqiyyətlə başa çatmış müharibə zamanı rütbələrindən asılı olmayaraq, bütün təbəələrinə ümumi əfv və mütləq amnistiya verirlər. Buna görə də, bu şəxslərin heç biri öz əməllərinə görə nə şəxsiyyətləri, nə də əmlakları ilə bağlı hədə-qorxu və ya təzyiqlərə məruz qalmayacaq, lakin onların hər birinə qanunların mühafizəsi altında öz keçmiş əmlakını sakitcə geri almaq, ondan istifadə etmək və ya heç bir iddia və zülmdən qorxmadan, ailəsi və daşınar əmlakı ilə öz istədiyi başqa ölkəyə köçmək istəsə, on səkkiz ay ərzində onu satmaq hüququ veriləcək. Bundan əlavə, Babıaliyə qaytarılmış və ya Rusiya İmperiyasına verilmiş ərazilərdə yaşayan qarşı tərəfin təbəələrinə də bu sülh müqaviləsinin ratifikasiyalarının mübadiləsindən hesablanmaqla, on səkkiz aylıq müddət verilir ki, onlar zəruri hesab etdikdə, müharibədən əvvəl və ya ondan sonra əldə etdikləri əmlakla bağlı qərar qəbul etsin, kapitalları və daşınar əmlakı ilə bu və ya digər müqavilə tərəfinin təbəəliyinə keçsinlər.

On dördüncü maddə

Bu sülh müqaviləsinin ratifikasiya sənədlərinin mübadiləsindən dərhal sonra, millətindən, vəziyyətindən və cinsindən asılı olmayaraq, bütün hərbi əsirlər cüzi fidyə və ya ödəniş edilmədən təhvil verilməli və azad edilməlidirlər. Öz istəkləri ilə Babıalidə İslam dinini qəbul etmiş xristianların və eyni şəkildə öz iradələri ilə xristian dinini qəbul etmiş müsəlmanlarına lehinə istisna edilir.

Bu sülh müqaviləsi imzalandıqdan sonra hər hansı bir şəkildə Babıali torpaqlarında əsir düşmüş rus təbəələrinə qarşı münasibətdə də eyni münasibət tətbiq edilməlidir. Rusiya İmperiyası da öz növbəsində Babıalinin təbəələrinə qarşı eyni şəkildə hərəkət edəcəyini vəd edir.

Ali Dövlətlər tərəfindən hərbi əsirlərin saxlanması üçün xərclənmiş məbləğlərin əvəzinin ödənilməsi tələb olunmur. Əsirlər təyin edilmiş Müvəkkillər tərəfindən dəyişdirilmək üçün sərhədə aparılarkən Tərəflər onlara lazım olan hər şeyi təmin etməlidir.

On beşinci maddə

Bu sülh müqaviləsi ilə qüvvədən düşmüş müddəalar istisna olmaqla, Rusiya İmperiyası ilə Osmanlı İmperiyası arasında müxtəlif vaxtlarda bağlanmış bütün müqavilələr, konvensiyalar və fərmanlar bütün qüvvəsi və miqyası ilə təsdiq edilir və hər iki Ali Dövlət onların müqəddəs və toxunulmaz saxlanılmasını öhdəsinə götürür.

On altıncı maddə

Hazırkı sülh müqaviləsi hər iki ali dövlət tərəfindən ratifikasiya ediləcək və onların səlahiyyətli nümayəndələri arasında ratifikasiya mübadilələri altı həftə ərzində və ya mümkünsə, erkən baş verəcəkdir.

On altı maddədən ibarət olan və müəyyən edilmiş müddət ərzində qarşılıqlı ratifikasiya sənədlərinin mübadiləsi ilə yekun olaraq təsdiq ediləcək bu sülh aktını biz öz səlahiyyətlərimizin gücü ilə imzaladıq, möhürlərimizi vurduq və Babıalinin yuxarıda adlarını çəkdiyimiz səlahiyyətli nümayəndələri tərəfindən imzalanmış və möhürləri vurulmuş digər oxşar sənədi ilə dəyişdirdik.